ตามตำรามักจะสอบให้ซื้อหุ้นที่ P/E ต่ำๆ แล้วจะได้ราคาถูก
แต่จริงๆ แล้วหุ้นที่ P/E ต่ำนั้น ราคาถูกจริงหรือเปล่า….
P/E ต่ำ ≠ ถูก
P/E ต่ำ = ตลาดคิดว่า…
- กำไร จะลดลง
- ธุรกิจกำลัง เสื่อม
- โดน disruption
- กำไรไม่ยั่งยืน
- ผู้บริหารไม่น่าเชื่อถือ
📉 ตลาดเลยบอกว่า:
“เอากำไรวันนี้ไปเหอะ แต่อนาคตไม่เอา”
คืนทุน (Payback) ≠ P/E
เราอาจจะเคยอ่านเจอบางบทความบอกว่าให้มอง P/E คล้ายๆ กับการคืนทุน
เช่น ถ้ากำไร E = 100 แต่ราคาปัจจุบันเท่ากับ P=300 แสดงว่า P/E =3 ให้มองว่าคืนทุนภายใน 3 ปี
แต่ถ้ามองอีกมุม…..
คืนทุน (Payback) คือมุมมองของ เจ้าของเงิน
ถามว่า “เงินที่ใส่ไป จะได้คืนครบเมื่อไหร่”
ถ้าลงทุน 300,000 บาท แล้วได้กำไรปีละ 100,000 บาท
→ คืนทุนใน 3 ปี
Payback สนใจแค่ เงินสด และ ความอยู่รอด ไม่สนว่าอีก 10 ปีจะเป็นยังไง
P/E คือมุมมองของ นักลงทุน
ถามว่า “กำไรแบบนี้ จะอยู่ได้นานแค่ไหน และจะโตต่อไหม”
ถ้า P/E สูง แปลว่านักลงทุนเชื่อว่า
กำไรในอนาคตจะ โต / ยั่งยืน / ขยายได้
จึงยอมจ่ายแพงวันนี้ เพื่อกำไรวันหน้า
ดังนั้นสองอย่างนี้จึง ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน
ธุรกิจอาจคืนทุนเร็ว (Payback สั้น)
แต่ถ้าตลาดเชื่อว่าอนาคตไม่สดใส → P/E จะต่ำ
ในทางกลับกัน ธุรกิจอาจคืนทุนช้า
แต่ถ้าอนาคตดูใหญ่และยืนยาว → P/E จะสูง
สรุปสั้นสุด
Payback = มองจาก “วันนี้ถึงจุดคุ้มทุน”
P/E = มองจาก “วันนี้ไปถึงอนาคต”
จุดอ่อนของ P/E
1️⃣ มอง “กำไรบัญชี” ไม่ใช่ “เงินสด”
P/E ใช้ กำไรสุทธิ (Net Profit)
แต่กำไร ≠ เงินสด
- กำไรสูง แต่เก็บเงินไม่ได้ → P/E หลอก
- มีรายการบัญชีพิเศษ → กำไรบิดเบือน
📌 ธุรกิจที่ cash flow สำคัญ (SME / เจ้าของทำเอง)
P/E ใช้เดี่ยว ๆ ไม่พอ
2️⃣ ไม่รู้ว่า “กำไรยั่งยืนไหม”
P/E เป็น snapshot ของปีนั้น
- กำไรปีนี้ดี เพราะ:
- รายการพิเศษ
- วัฏจักรขาขึ้น
- cost ยังไม่ขึ้น
ตลาดเลยกด P/E ต่ำ
เพราะ ไม่เชื่อว่าปีหน้าเหมือนเดิม
3️⃣ ใช้ไม่ได้กับธุรกิจที่กำไรผันผวน
ถ้ากำไร:
- ขึ้น ๆ ลง ๆ
- ปีนี้กำไร ปีหน้าขาดทุน
P/E จะ:
- กระโดดแรง
- หรือใช้ไม่ได้เลย
📌 Tech / Game / Commodity เจอบ่อย
4️⃣ โดนบิดด้วย “การตั้งใจไม่ทำกำไร”
บางบริษัท:
- อัด marketing
- ขยายทีม
- reinvest หนัก
กำไรต่ำ → P/E สูง
แต่ ไม่ได้แปลว่าแพง
📌 P/E ไม่รู้ว่า “กำไรต่ำเพราะอะไร”
5️⃣ ไม่สะท้อนโครงสร้างเงินทุน
P/E:
- ไม่รู้ว่าบริษัทมีหนี้เยอะแค่ไหน
- บริษัทหนี้สูง vs ไม่มีหนี้ → P/E อาจเท่ากัน
📌 บริษัทที่ leverage สูง
ความเสี่ยงสูงกว่า แต่ P/E ไม่เตือน
6️⃣ เปรียบเทียบข้ามธุรกิจไม่ได้
P/E:
- ใช้ดีใน industry เดียวกัน
- ใช้มั่วข้าม sector = เพี้ยน
เช่น:
- SaaS vs โรงงาน
- ธนาคาร vs เกม
7️⃣ ไม่ตอบคำถาม “ควรซื้อไหม”
P/E บอกแค่ว่า:
- ตลาดคิดยังไง
แต่ไม่บอกว่า:
- growth จะมาจากไหน
- moat มีไหม
- ผู้บริหารเก่งไหม
สรุปแบบจำง่าย
P/E = ความเห็นของตลาดต่อ “กำไรปีนี้”
มัน:
- ไม่รู้เงินสด
- ไม่รู้อนาคตจริง
- ไม่รู้ความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง
ดังนั้น….
- ใช้ P/E → ดู sentiment
- ใช้ Payback → ดู ความอยู่รอด
- ใช้ Cash Flow → ดู ของจริง
